Thuyết Địa Tâm và Nhật Tâm – Nhịp Đập Tư Duy Về Vũ Trụ

Hệ tham chiếu tuyệt đối ngày nay cho rằng trái đất quay quanh mặt trời. Điều này đã trở thành một sự thật không còn gì để tranh cãi. Tuy nhiên, trong quá khứ, người ta từng băn khoăn về việc trái đất quay quanh mặt trời hay mặt trời quay quanh trái đất. Điểm đặc trưng của hai thuyết tưởng được gọi là thuyết Địa Tâm và thuyết Nhật Tâm.

Thuyết Địa Tâm và Nhật Tâm – Nhịp Đập Tư Duy Về Vũ Trụ
Thuyết Địa Tâm và Nhật Tâm – Nhịp Đập Tư Duy Về Vũ Trụ

Thuyết Địa Tâm

Thuyết Địa Tâm ban đầu trong thiên văn học cho rằng Trái Đất là trung tâm của vũ trụ. Mặt trời cùng các thiên thể khác quay xung quanh nó. Mô hình địa tâm bắt đầu xuất hiện trong thiết hộp và thiên văn học Hy Lạp từ rất sớm. Có thể tìm thấy những dấu vết của mô hình này trong ‘Chiếc Hộp tiền korus’ từ thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên, hay còn gọi là Atlas amander.

Nhà triết học Hi Lạp đưa ra một thuyết gọi là “thuyết vũ trụ học” và xem trái đất như một mặt cắt của một cuộc hình trụ được giữ ở bên trên, nằm ở vị trí trung tâm của tất cả mọi vật: mặt trời, mặt trăng và các hành tinh khác. Theo mô hình này, đường vòng tưởng tượng quanh trái đất được chấp nhận. Cho đến thế kỷ thứ 4 trước Công Nguyên, học giả Hi Lạp vẫn tin rằng trái đất là một lên cầu nằm ở trung tâm vũ trụ, chứ không phải là một mặt phẳng như một số thần thoại trước đó đã nói.

Có nhiều nhà triết học Hi Lạp có ảnh hưởng đã biết đến các tác phẩm dựa trên mô hình địa tâm, ví dụ như lớp trò của ông Aristot và The Later Trái Đất. Theo mô hình này, trái đất nằm ở trung tâm vũ trụ, các ngôi sao và các hành tinh khác được gắn trên các mặt cầu quay quanh trái đất với thứ tự từ trong ra ngoài. Lần lượt là mặt trăng, mặt trời, sao Kim, sao Hỏa, sao Mộc, sao Thổ, và cuối cùng là các ngôi sao cố định. Cuốn “Cộng hòa” của Plato miêu tả vũ trụ như con suốt của sự tất yếu, được chăm sóc bởi các Mỹ Nhân Ngư và được quay bởi Ba Thân Phận trong hệ thống đầy đủ với Alice’s Trái Đất vẫn có hình cầu và nằm ở trung tâm vũ trụ. Mọi vật thể trên trời được gắn với 56 mặt cầu Đồng Tâm quay quanh trái đất. Mặt trăng nằm trên mặt cầu gần tâm nhất vì thấy nó thuộc địa hạt trái đất không hoàn hảo, có các chấm đen và phải trải qua hàng trăm tuần. Trong khi đó, những vật thể khác trên trời hoàn hảo hơn và có thể tự tỏa sáng bằng ánh sáng của chính mình.

Xem thêm  Tại sao nhạc ngày nay nghe dở hơn nhạc xưa?

Thuyết Nhật Tâm

Thuyết Nhật Tâm, ngược lại, cho rằng trái đất thực tế đang quay quanh mặt trời và mặt trời mới là trung tâm của vũ trụ. Ý tưởng này đã được tìm thấy trong nhiều văn bản kinh về đa Tiến Thành được viết trong thời Ấn Độ cổ đại. Nhà hiền triết Ấn Độ, Giáo viên Nhận, nhận ra rằng trái đất có hình cầu và mặt trời là trung tâm của vũ trụ, giống như những gì được miêu tả trong kinh vệ đà của thời ấy. Văn bản về đa tiếng Phạn ‘Atala’ và ‘Ramana’, bộ sưu tập các bài thánh ca cổ xưa của Ấn Độ, cũng nói rằng mặt trời đứng yên, không làm mà cũng không mọc, trong khi trái đất di chuyển quanh nó.

Ở Hi Lạp cổ đại, người đầu tiên đề xuất Hệ Nhật Tâm lại là Stoicists vào khoảng năm 270 trước Công Nguyên. Mặc dù những khái niệm của ông về Hệ Nhật Tâm không còn tồn tại nữa, nhưng chúng ta vẫn có được một số thông tin qua các tác giả khác. Trong số đó, người quan trọng nhất là Eudoxus. Ông sống ở thế kỉ thứ ba trước Công Nguyên và có được kiến thức trực tiếp từ các tác phẩm của astrid kerastas. Ông đã tính toán kích thước trái đất khá chính xác và cũng tính toán khoảng cách đến mặt trăng và mặt trời. Các con số này được ghi lại trong một bản luận văn. May mắn vẫn còn tồn tại những bản ghi chép này, cho thấy phương pháp hình học của ông khá chính xác. Tuy nhiên, ông đã ướt tín gốc quá rộng, dẫn đến việc ước tính kích thước và khoảng cách đến mặt trời nhỏ hơn thực tế. Trong khi đó, các con số của ông về Mặt Trăng lại khá chính xác.

Xem thêm  Hermès - Khám phá thương hiệu thời trang lâu đời và xa xỉ nhất từ Pháp

Lý thuyết tương đối và sự chấp nhận của thuyết Nhật Tâm

Trái đất vẫn quay sau khi công trình cơ học thiên thể của Isaac Newton vào cuối thế kỷ 17 được công bố. Sự chấp nhận thuyết Nhật Tâm lan truyền nhanh chóng trong các quốc gia ngoài công giáo và đến cuối thế kỷ XVII. Nó gần như được chấp nhận rộng rãi. Đây là hệ tham chiếu tuyệt đối nếu chúng ta đã biết mọi chuyển động và đứng yên đều là tương đối, tùy thuộc vào Hệ quy chiếu. Ví dụ, trong Hệ quy chiếu trái đất, trái đất đứng yên, mặt trời chuyển động. Còn bề mặt trái đất, chúng ta sử dụng hệ quy chiếu về mặt trời, trong đó mặt trời đứng yên mà trái đất chuyển động.

Tuy nhiên, với sự lựa chọn các hệ tọa độ như vậy, không có liên quan đến triết học hay vật lý từ quan điểm khoa học hiện đại, đặc biệt là theo Thuyết Tương Đối Rộng của Einstein. Âm thanh không hề có thể tham chiếu tuyệt đối, chỉ có thể tham chiếu thích hợp hoặc không thích hợp cho mục đích quan sát. Tùy thuộc vào mục đích, ta lựa chọn hệ tọa độ phù hợp. Hệ tọa độ địa tâm là trung tâm phù hợp cho những hoạt động hàng ngày và đa số các thực nghiệm khác. Tuy nhiên, nó không phải là một lựa chọn tốt cho hệ mặt trời và du lịch không gian. Trong khi đó, hệ tọa độ với mặt trời là trung tâm thích hợp hơn cho những trường hợp đó. Còn thiên văn học, thiên hà và vũ trụ ngoài thiên hà sẽ dễ tiếp cận hơn nếu chúng ta không coi mặt trời là trung tâm vũ trụ và đang quay quanh trung tâm ngân hà.

Xem thêm  Những đại án nổi bật sẽ xét xử trong năm 2024

Thuyết Địa Tâm và Nhật Tâm đã góp phần quan trọng trong sự phát triển của tư duy về vũ trụ. Tuy đã có rất nhiều các lý thuyết khác được sử dụng trong quá trình này, nhưng không thể phủ nhận vai trò của hai thuyết tưởng này trong việc khám phá và hiểu biết về vũ trụ xung quanh chúng ta.

Câu hỏi thường gặp

  • Các nhà khoa học hiện nay đã chấp nhận thuyết Nhật Tâm hay thuyết Địa Tâm?
  • Thuyết Địa Tâm và thuyết Nhật Tâm có ảnh hưởng như thế nào đến sự hiểu biết của chúng ta về vũ trụ?
  • Vì sao chúng ta sử dụng hệ tham chiếu tương đối trong các quan sát thiên văn học hiện đại?

Kết luận

Thuyết Địa Tâm và Nhật Tâm đã góp phần quan trọng trong việc phát triển tư duy của con người về vũ trụ. Tuy đã được chỉnh sửa và bổ sung trong quá trình phát triển của khoa học hiện đại, nhưng những khám phá ban đầu của hai thuyết tưởng này đã đặt nền móng cho việc nghiên cứu và hiểu biết về vũ trụ. Bằng cách tìm hiểu sâu hơn về các nguyên lý cơ bản này, chúng ta có thể đứng trên vai những nhà khoa học và triết gia tiền bối, khám phá và khám phá sự vĩ đại của vũ trụ một cách sâu sắc hơn.