Phân tích khổ thơ đầu bài Tràng giang – Huy Cận – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

Phân tích khổ thơ đầu bài Tràng giang – Huy Cận – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

Phân tích khổ thơ đầu bài Tràng giang là một đề bài làm văn thú vị và được sử dụng rất nhiều khi nhắc tới tác phẩm này. Chính vì vậy, chuyên mục Văn mẫu 11 của THPT Sóc Trăng đã tổng hợp dàn ý phân tích khổ đầu Tràng giang và những bài văn phân tích mẫu dùng để tham khảo, giúp các em học sinh chuẩn bị tài liệu và viết bài được tốt hơn, đạt điểm cao.

I. Hướng dẫn làm bài phân tích khổ thơ đầu bài Tràng giang (Huy Cận)

Đề bài: Phân tích khổ thơ đầu bài Tràng giang – Huy Cận.

“Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp
Con thuyền xuôi mái nước song song.
Thuyền về nước lại sầu trăm ngả,
Củi một cành khô lạc mấy dòng.”

1. Phân tích nhu yếu đề bài

  • Yêu cầu: nghiên cứu và phân tích nội dung, thẩm mỹ và nghệ thuật khổ thơ mở màn của bài Tràng giang.
  • Phạm vi tư liệu, dẫn chứng: các từ ngữ, chi tiết tiêu biểu trong khổ 1 bài thơ Tràng giang của Huy Cận.
  • Phương pháp lập luận chính: nghiên cứu và phân tích.

2. Luận điểm khổ 1 Tràng giang

  • Luận điểm 1: Cảnh sông nước mênh mang, héo hắt của dòng sông Hồng.
  • Luận điểm 2: Nỗi buồn của người thi sĩ trước không gian vô tận.

II. Lập dàn ý cụ thể phân tích khổ 1 bài Tràng giang

1. Mở bài Tràng giang khổ 1

  • Giới thiệu đôi nét về tác giả và tác phẩm:

    • Huy Cận là một trong những nhà thơ điển hình nổi bật trong trào lưu thơ mới với những tác phẩm chất chứa nỗi sầu nhân thế và lòng ngợi ca cảnh đẹp của vạn vật thiên nhiên.
    • Bài thơ Tràng giang là một trong những tác phẩm hay điển hình cho hồn thơ Huy Cận một thời.
  • Dẫn dắt vào yếu tố: Khổ thơ đầu bài thơ đã miêu tả xuất sắc cảnh sông nước mênh mang, heo hút của sông Hồng, đồng thời bộc lộ nỗi buồn của người thi sĩ trước khoảng trống vô tận.

Xem thêm  Điện hạ thế, trung thế, điện cao thế là gì? Có nguy hiểm không?

2. Thân bài phân tích khổ 1 Tràng giang

Khái quát về tác phẩm

  • Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được gợi cảm xúc từ một buổi chiều thu năm 1939 khi tác giả đứng ở bờ Nam Bến Chèm, ngắm cảnh sông Hồng mênh mang sóng nước.

  • Ý nghĩa nhan đề:

    • “Tràng giang” gợi hình ảnh một con sông dài, rộng lớn. Tác giả đã sử dụng từ Hán Việt để gợi không khí cổ kính trang nghiêm.
    • Tác giả sử dụng từ biến âm “tràng giang” thay cho “trường giang”, hai âm “ang” đi liền nhau. Đó là một cách gợi cảm giác con sông không chỉ dài vô cùng mà còn rộng mênh mông, bát ngát.
  • Ý nghĩa câu thơ đề từ: “Bâng khuâng trời rộng nhớ sông dài”

    • Gợi nỗi buồn sâu lắng trong lòng người đọc.
    • Thể hiện cảm hứng chủ yếu của tác giả xuyên suốt tác phẩm: tâm trạng “bâng khuâng”, nỗi buồn mênh mang, không rõ nguyên cớ nhưng da diết, khôn nguôi.
    • Không gian to lớn “trời rộng sông dài” khiến hình ảnh con người càng trở nên nhỏ bé, một mình, tội nghiệp.

Phân tích nội dung khổ 1 bài Tràng giang

  • Bài thơ khởi đầu bằng một khổ thơ mang vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên, bức tranh vạn vật thiên nhiên trong Tràng giang đậm chất cổ thi. Cảnh vật vạn vật thiên nhiên ấy lại được cảm nhận qua tâm hồn “sầu vạn kỉ” của nhà thơ:
    “Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp
    Con thuyền xuôi mái nước song song.
    Thuyền về nước lại sầu trăm ngả,
    Củi một cành khô lạc mấy dòng”

  • Hình ảnh “sóng”, “thuyền”, “nước” là những thi liệu trong thơ Đường được nhà thơ sử dụng gợi lên một bức tranh thủy mặc đẹp nhưng buồn đến tê tái.

  • Cách dùng từ thật mới lạ, độc lạ, không phải là buồn bã, da diết mà là buồn “điệp điệp”, nghĩa là một nỗi buồn tuy không mãnh liệt nhưng nó cứ liên tục, không dứt.

  • Nghệ thuật đối giữa “thuyền về” và “nước lại” nhằm nhấn mạnh vấn đề sự chia lì, xa cách, sự nuối tiếc trong lòng tác giả.

  • Sử dụng từ ngôn từ giàu hình ảnh, nghệ thuật hòn đảo ngữ, ngôn từ giàu biểu cảm để diễn đạt tâm trạng buồn bã, do dự, ngơ ngác trước những ngã rẽ của cuộc sống.

Xem thêm  【4815+】hình xăm đẹp CHẤT hơn nước cất, hình xăm đẹp ý nghĩa

3. Kết bài phân tích Tràng giang khổ 1

  • Khái quát giá trị nội dung khổ thơ đầu bài Tràng giang.
  • Mở rộng yếu tố bằng tâm lý và liên tưởng của mỗi cá thể.

// Với những dàn ý phân tích khổ thơ đầu bài Tràng giang, chi tiết được tổng hợp bởi THPT Sóc Trăng, kết hợp cùng với kiến thức phần soạn bài Tràng giang, các em sẽ tự viết được một bài văn phân tích khổ 1 bài Tràng giang hay và đủ ý.

4. Sơ đồ tư duy phân tích khổ đầu bài Tràng giang

So do tu duy phan tich kho tho dau bai Trang giang

Xã hội ngày nay đòi hỏi chúng ta phải thấu hiểu và có những phân tích sắc bén về văn hóa và nghệ thuật. Chính vì vậy, THPT Sóc Trăng đã tổng hợp những bài văn mẫu phân tích khổ thơ đầu bài Tràng giang của các thầy cô và các bạn học sinh trên mọi miền Tổ quốc để các em có thể tham khảo cách triển khai các ý văn và sử dụng từ ngữ trong bài văn cảm nhận thật phong phú.

Phan tich kho tho dau bai Trang giang - Huy Can
Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp
Con thuyền xuôi mái nước song song

III. Một số bài văn tìm hiểu thêm phân tích khổ thơ đầu Tràng giang

1. Phân tích khổ 1 Tràng giang bài số 1:

“Chàng Huy Cận khi xưa hay sầu lắm
Nỗi nhớ nhung không biết đã vơi chưa

Hay lòng chàng vẫn tủi nắng sầu mưa
Cùng quốc gia nặng buồn sông núi”

Huy Cận là một trong những nhà thơ nổi bật trong phong trào thơ mới. Đúng như nhận xét của Xuân Diệu, trước cách mạng thơ Huy Cận thường mang đậm nỗi buồn sâu thẳm, nỗi buồn nhân thế. Huy Cận đã có rất nhiều tác phẩm thể hiện nỗi buồn. Tràng giang là một trong những tác phẩm hay điển hình cho hồn thơ Huy Cận một thời. Khổ thơ đầu bài thơ đã miêu tả xuất sắc cảnh sông nước mênh mang, heo hút của sông Hồng, đồng thời thể hiện nỗi buồn của người thi sĩ trước không gian vô tận.

Xem thêm  Hình Xăm Pikachu Đẹp Nhất ❤️ 1001 Tattoo Pikachu Mini

“Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp
Con thuyền xuôi mái nước song song
Thuyền về nước lại sầu trăm ngả
Củi một cành khô lạc mấy dòng”

Bài thơ Tràng giang được Huy Cận sáng tác vào một chiều thu, ông đứng ở bến nhìn ra cảnh sông Hồng to lớn. Mở đầu đoạn thơ, nhà thơ đã mang hình ảnh sóng nước sông Hồng buồn man mác vào tác phẩm. Đọc câu thơ, người đọc tưởng tượng ra một con sông mênh mang sóng nước. Cụm từ “tràng giang” cho thấy một dòng sông dài vô tận. Nhà thơ không dùng “trường giang” mà dùng từ “tràng giang” khiến dòng sông không chỉ có chiều dài mà còn có chiều sâu. Cụm từ “điệp điệp” cho thấy những đợt sóng cứ dập dồn, liên tục xô nhau vào bờ. Trên con sông dài, khoảng trống to lớn ấy, con thuyền xuôi theo dòng càng gợi lên sự nhỏ bé của con thuyền. “Con thuyền” là hình ảnh tả thực nhưng dưới cái nhìn của cái tôi trữ tình trong Tràng giang thì con thuyền cũng chỉ những thân phận nhỏ bé, nổi trôi của kiếp người. Hình ảnh con thuyền và dòng sông vốn đã Open nhiều trong thơ ca từ cổ chí kim. Cách sử dụng hình ảnh cổ xưa trong thơ cùng điệp từ “song song” càng gợi lên nỗi buồn xa vắng. Sử dụng thẩm mỹ và nghệ thuật tiểu đối trong ngôn từ “buồn điệp điệp” so với cụm từ “nước song song” tạo cho hai câu thơ nhịp thơ uyển chuyển, chậm rãi như những tiếng thở dài não nuột đang trào dâng trong lòng nhà thơ. Đoạn thơ không chỉ gợi lên nỗi buồn mà còn gợi lên sự chia lìa vô định: “Thuyền về nước lại sầu trăm ngả”. Thuyền và nước thường đi liền với nhau, nhưng ý thơ ở đây lại mang đến một sự xa cách giữa thuyền và nước. Hình ảnh “nước” trong câu thơ được nhân hóa như con người, cũng có xúc cảm, cũng biết “sầu” buồn. Cụm từ “sầu trăm ngả” gợi cho ta cảm xúc một nỗi buồn vô tận, trải dài khắp khoảng trống trăm ngả. Đọc câu thơ, người đọc tưởng tượng được một con thuyền lênh đênh cứ trôi nổi xa tít, để mặc dòng nước mênh mang lặng lẽ và heo hút. Bên cạnh những hình ảnh quen thuộc trong thơ xưa như sóng nước, con sông, con thuyền thì cuối đoạn thơ, nhà thơ lại mang đến một hình ảnh và ý thơ độc lạ rực rỡ: “Củi một cành khô lạc mấy dòng”. “Củi khô” là một hình ảnh tân tiến trong thơ Huy Cận, hiếm khi ta phát hiện một hình ảnh như vậy trong thơ ca. Câu thơ giàu giá trị gợi hình, mang đến một hình ảnh chiếc củi khô nhỏ nhoi đang lạc lõng. Cành củ