Khủng hoảng Kênh đào Suez 1956: Sự kiện chấn động đánh dấu sự thay đổi thế giới

Khủng hoảng Kênh đào Suez 1956: Sự kiện chấn động đánh dấu sự thay đổi thế giới

Suez Canal

Trên dòng lịch sử, những sự kiện đặc biệt luôn tạo dấu ấn sâu đậm. Vào năm 1956, thế giới chứng kiến cuộc khủng hoảng Kênh đào Suez, một sự kiện mang tầm quốc tế và đánh dấu sự kết thúc của đế chế Anh.

Khủng hoảng Kênh đào Suez 1956: Sự kiện chấn động đánh dấu sự thay đổi thế giới
Khủng hoảng Kênh đào Suez 1956: Sự kiện chấn động đánh dấu sự thay đổi thế giới

Kênh đào Suez: Giang hồ giao thông thế giới

Kênh đào Suez, nằm trong lãnh thổ Ai Cập, là một con đường giao thông nhân tạo vô cùng quan trọng. Với chiều dài 193,3 km, kênh đào này là một cầu nối duy nhất giữa Châu Phi và Châu Á. Vị trí chiến lược này mang lại lợi thế to lớn về cả giao thương và quân sự.

Kênh đào Suez được khởi công xây dựng vào năm 1859 bởi các nhà đầu tư người Pháp và chính phủ Ai Cập. Lúc này, kênh đào được vận hành bởi công ty Universal, với hai cổ đông lớn nhất là Pháp và Ai Cập. Đế quốc Anh, nhận ra vị trí chiến lược của kênh, không từ thủy em để giành lấy quyền kiểm soát đảo C.

Tuy nhiên, vào năm 1875, do nợ nần và khủng hoảng kinh tế, Ai Cập buộc phải bán cổ phần của mình cho Anh. Người Anh mua được 44% cổ phần quyền sở hữu với giá 4 triệu bảng. Từ đó, Anh trở thành cổ đông lớn thứ hai trong công ty, chỉ sau Pháp.

Xem thêm  Những Vụ Án Gây Chấn Động Sau Ngày Giải Phóng - Nhìn Vào Cuộc Đời Chinh Phục Của Đại Tá Thái Doãn Mẫn

Gamal Abdel Nasser và phong trào Dân Tộc Ai Cập

Vào năm 1952, phong trào Dân Tộc Ai Cập nổi dậy, đánh đổ chế độ quân chủ lâu đời và thay thế bằng chế độ Cộng hòa. Quyền lực tập trung vào tay Gamal Abdel Nasser, người muốn khôi phục danh dự và sự tự do trên toàn cõi Ả Rập.

Tháng 7 năm 1956, Ai Cập tuyên bố quốc hữu hóa kênh đào Suez để lấy tiền xây đập Aswan trên sông Nile. Hành động này khiến Mỹ cắt viện trợ tài chính và Liên Xô rút tối hậu thư buộc Anh phải rút khỏi kênh đào sau 20 tháng.

Khủng hoảng Kênh đào Suez: Cuộc đối đầu ngoạn mục

Cuộc khủng hoảng Kênh đào Suez bùng nổ vào ngày 29 tháng 10 năm 1956. Đội quân Israel đột kích với chiến dịch Kursk, lấy lý do Ai Cập phong tỏa eo biển Kerch của Biển Đỏ. Trên mặt trận sa mạc, quân đội Israel chỉ huy bởi Thủ tướng David Ben-Gurion tiến hành cuộc tấn công với tham mưu trị sỹ điêu luyện.

Trong khi đó, Anh và Pháp triển khai lực lượng hùng hậu với hàng trăm tàu chiến và hành trang máy bay. Quân đội Israel cũng không chịu kém cạnh, được hỗ trợ bởi Mỹ. Cuộc chiến diễn ra ác liệt, nhưng sự áp đảo của liên quân Anh-Pháp là rõ rệt. Họ đã chiếm được phần bắc kênh đào và vài thành phố cảng quan trọng.

Xem thêm  Những Cuộc Sáng Tạo Ngoạn Mục Của Bộ Đội Việt Nam Trong Kháng Chiến Chống Pháp

Tuy nhiên, Ai Cập không hề đầu hàng. Họ đánh đắm 47 chiếc tàu, tắc nghẽn hoàn toàn kênh đào, làm gián đoạn liên lạc quân sự. Với sự hỗ trợ của Liên Xô, Ai Cập chống trả quyết liệt, và sau vài ngày giao tranh dữ dội, cuộc chiến chấm dứt.

Hậu quả cuối cùng

Ngày 6 tháng 11 năm 1956, lệnh ngừng bắn chính thức có hiệu lực. Lực lượng khẩn cấp của Liên Hợp Quốc được triển khai để duy trì hòa bình. Cuộc khủng hoảng này đã để lại nhiều hệ lụy đáng kể.

Ngoại trưởng Mỹ John Foster Dulles cấm vận kinh tế Israel, đe dọa cắt nguồn cung dầu cho Anh. Anh và Pháp, nhận ra áp lực từ Mỹ và Liên Xô, buộc phải rút quân, để lại Ai Cập và Israel tìm đường giải quyết hòa bình.

Cuộc khủng hoảng Kênh đào Suez năm 1956 là giọt nước tràn ly khiến giới lãnh đạo Anh phải chấp nhận sự thay đổi to lớn trong thế giới đế chế. Trung Đông trở thành một sân chơi mới của Hoa Kỳ và Liên Xô, và Israel và Ai Cập tìm đến sự viện trợ của hai siêu cường này.

Qua sự kiện này, chúng ta càng hiểu rõ hơn về tầm quan trọng và tác động của những cuộc khủng hoảng lịch sử. Sẽ còn rất nhiều câu chuyện hấp dẫn đằng sau những sự kiện đặc biệt như vậy để chúng ta khám phá.

Xem thêm  Nhà tù Chín Hầm - Địa ngục trần gian của bạo chúa Ngô Đình Cẩn