Cuộc Đời Mạc Thị Phúc: Nữ Sinh Hà Thành Vượt Qua 2 Cuộc Chiến

Cuộc Đời Mạc Thị Phúc: Nữ Sinh Hà Thành Vượt Qua 2 Cuộc Chiến

Mac Thi Phuc

Câu chuyện về cuộc đời Mạc Thị Phúc, một nữ sinh Hà Nội đã trở thành Nữ cứu thương Trung đoàn Thủ đô. Phu nhân của Trung tướng Lê Hà Nguyên, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, đã trải qua hai cuộc chiến đấu hùng tráng của dân tộc. Hãy lắng nghe phần ký ức của con gái bà, trung tướng Lê Thu Hà, qua video dưới đây để khám phá hành trình đầy gian khổ và dũng cảm của người phụ nữ này.

Trung tướng Lê Thu Hà chia sẻ rằng cuộc đời của mẹ không phải là những ngày êm đềm như dòng sông hay một phu nhân quyền quý. Mặc dù mẹ có thể được hưởng những đặc ân đó, cuộc đời của mẹ là sự nỗ lực, sinh cống hiến và vươn lên không ngừng của người thầy thuốc Quân Y cách mạng. Tuy nhiên, mẹ vẫn giản dị, đầy áp tình thương và bao dung, đúng như chất chiều của người phụ nữ Việt Nam.

Mẹ tôi là con cả trong gia đình, có hai chị em. Ông ngoại tôi là chủ nhà in Mạc Đình Tư. Cuộc sống ấm êm của hai chị em chưa được bao lâu thì ông bà ngoại tôi đồng loạt ốm và qua đời, để lại hai người con côi. Vì hai chị em còn nhỏ, họ hàng đã nhờ người xám hộ trước cách mạng Tháng Tám. Mẹ tôi là nữ sinh trưởng Trường Thăng Long, nhờ được học các thầy Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp, nên tiếp nhận những tư tưởng tiến bộ và đi theo con đường cách mạng. Sau này, mỗi khi có dịp, bố mẹ tôi thường qua nhà thăm đại tướng bác Giáp. Bác luôn nhận ra mẹ tôi và âu yếm gọi là “trò Phúc”. Bác bảo, khi xưa, lúc bác giảng bài, trò Phúc bị cận thị, ngồi ở bàn đầu. Có lần bác mượn bút của trò.

Những ngày tháng 8 năm 1945, mẹ tôi cùng với những nữ sinh khác trong đó có bà Nguyễn Khoa Diệu Hồng (sau này là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Hà Nội) tham gia hội phụ nữ cứu quốc. Hà Nội có một kỷ niệm mẹ vẫn thường kể với chị em và các cháu. Đó là khi mẹ tham gia hội Liên hiệp Phụ nữ cứu quốc, có một lớp học vào các buổi tối. Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp giảng dạy bồi dưỡng về công tác phụ nữ. Ngày đó, đường phố Hà Nội an ninh còn lộn xộn trước khi tan lớp. Hồ Chủ Tịch luôn căn dặn mọi người phải đi về cẩn thận và cử chiến sĩ cảnh vệ đưa các cháu nữ về sau khi khóa học kết thúc. Bác tặng cho mỗi người trong lớp một tấm lụa. Mẹ tôi không may, áo mất nhưng giữ tấm lụa mãi suốt chín năm ở chiến khu Việt Bắc. Mẹ vẫn thỉnh thoảng dở ra ngắm rồi lại trân trọng gấp và cất vào hòm.

Ngày toàn quốc kháng chiến, mẹ tôi tham gia vào trung đoàn bảo vệ Thủ đô và đăng ký tình nguyện ở lại bảo vệ thành Hà Nội. Một lần, thực dân Pháp càn vào làng Yên Sở. Ở đó có một trạm xá thường bình được đưa về rất nhiều. Khi nghe thấy tiếng xe tăng của quân Pháp càng lúc càng đến gần, mọi người chạy nháo nhào. Lúc đấy, có hai đồng chí bị thương ở não nặng, nằm trên xe không thể di chuyển được. Mẹ tôi không chạy mà cùng với một đồng chí nữa đưa thương binh vào giấu trong hậu cung của đình làng Yên Sở. Vừa đưa được hai đồng chí vào trong, đóng vội cánh cửa hậu cung. Cũng là lúc quân Pháp ập đến, chúng sụp xạo khắp nơi, rồi dừng lại trước ngôi đình. Bước qua bậc tam cấp, ngó nghiêng vào bên trong khung cảnh. Yên ắng, không có một tiếng động. Quân Pháp sợ bị Việt Minh phục kích nên không dám ở lâu, chúng đi thám thính mấy vòng quanh ngôi đình rồi bỏ đi. Nếu hôm đấy, chúng chỉ bước thêm vài mét, mở cánh cửa hậu cùng, thì mẹ và hai đồng chí thương binh chắc sẽ không còn và cũng chẳng có tôi trên cuộc đời này.

Xem thêm  Hé Lộ Những Chuyện Chưa Kể Về "Địa Chỉ Đỏ" Có Một Không Hai Trong Thời Chiến Khủng Hoảng

Những tấm huân huy chương thời trung đoàn bảo vệ Thủ đô trong những ngày lịch sử hào hùng của Hà Nội mùa đông năm 46 được mẹ tôi lưu giữ bảo quản trong một hộp kính có đóng khung cẩn thận. Mẹ tôi kể, khi có lệnh rút khỏi Hà Nội để lên an toàn khu, những ngày đó đợi đến đêm tối, quân ta rút qua gầm cầu Long Biên. Chờ khi đèn pha của địch chuyển hướng, mẹ và mọi người chạy như chân không, bén đất, băng qua bãi bồi giữa dòng sông Hồng để sang được phía bờ bên kia, nơi có thuyền của ta đợi sẵn nước sông. Ở đây, chảy siết gió về đêm thật sự rất lạnh. Cứ mỗi lần chiếc đèn pha của giặc chiếu lên thành cầu, sáng lóa rồi quét xuống sông, mọi người lại nín thở im lặng, như tờ chỉ có tiếng gió lao xao và tiếng sóng nước ầm ào.

Trong những năm kháng chiến, mẹ vừa công tác vừa học tập để trở thành y sĩ, rồi y tá và tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, phục vụ thương binh nặng. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, mẹ tôi về tham gia tiếp quản một bệnh viện ở Hải Phòng, sau đó chuyển công tác với bệnh viện Quân Y 108 ở Hà Nội. Những năm này, chuyên gia y tế của các nước xã hội chủ nghĩa như Bulgaria, Liên Xô cũ, Tiệp Khắc sang Việt Nam để giúp đỡ ngành y tế non trẻ của nước ta.

Trong những tập album của gia đình, vẫn còn lưu giữ được những tấm ảnh đen trắng, cách nay hơn nửa thế kỷ, mẹ chụp chung với các chuyên gia nước bạn. Tôi vẫn nhớ những ngày thơ bé, khi mẹ đi học bác sĩ ở Viện nghiên cứu y học quân sự (nay là Học viện Quân Y), thì hai chị em ở nhà với bố và bà nội. Bố tôi khi đó là chủ nhiệm khoa triết học của Học viện Chính trị. Những hôm bố có giờ giảng ở lớp của mẹ, tôi được đi theo vào thăm mẹ. Mẹ cho ngồi bên cạnh và cho tôi chiếc bút chì xanh đỏ để tôi vẽ nguệch ngoạc giữ trật tự trong khi Bố tôi ở trên bục giảng. Khi lớn hơn, tôi thường thấy nhiều buổi tối, mẹ về nhà ăn cơm vội vàng rồi lại đạp xe vào bệnh viện để tham gia các lớp học chuyên môn do các thầy Quyến, Ngọc, Doãn, Phạm Gia, Triệu giảng dạy. Đó là những thầy thuốc đầu ngành nội, ngoại khoa của ngành y nước ta sau này đều được phong là anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

Xem thêm  Tập Kích Sơn Tây 1970 - Phần 3: Cách Mỹ Lên Kế Hoạch Giải Cứu Tù Binh

Tôi có một nhiệm vụ rất yêu thích là được mang cơm vào bệnh viện cho mẹ khi bà đi trực. Leo lên chiếc xe đạp nam cao lênh khênh của bố, đám xe từ nhà đến bệnh viện để đưa cơm cho mẹ. Đường phố Hà Nội khi đó còn thưa thớt, tôi đèo em gái ngồi ở phía sau đám xe từ nhà đến Bệnh viện, chừng 10 phút. Ngày đó, mỗi lần ra vào bệnh viện thì phải trình chứng minh thư, bác bảo vệ hỏi cặn kẽ là con mẹ nào vào viện, có việc gì rồi mới cho vào bệnh viện 108. Thời đó, bệnh viện đẹp như một công viên, thật thanh bình, nhiều cây xanh rầm mát. Nó hấp dẫn những đứa trẻ ở lứa tuổi học trò như chị em tôi. Mùa hè, tiếng ve kêu râm ran trên những cây xanh mùa đông, những tán cây cổ thụ xào sạc lá bao giờ, chị em tôi cũng nán lại ở ghế đá để tận hưởng quang cảnh hấp dẫn này. Lần nào đưa cơm vào, tôi cũng thấy mẹ bận rộn, phải cấp cứu hay thăm khám bệnh nhân, phải chờ lâu, mẹ mới được nghỉ ăn cơm. Thời đó, bồi dưỡng trực đêm thường là một bát phở cắng tin bệnh viện. Mẹ nhiều khi chẳng ăn, lại mang về nhà cho chúng tôi vì phở là một món đặc biệt, không phải lúc nào cũng được ăn như bây giờ. Cũng có khi mẹ để dành phía bữa dưỡng cho tôi ăn trong căng tin cùng với các cô chú nhân viên bệnh viện. Vừa ăn, tôi vừa bị các cô chú trêu đùa là nhân viên mới của bệnh viện. Tất cả những câu chuyện đó cứ thấm dần vào tôi, những hình ảnh giản dị và đẹp đẽ của những thầy thuốc Quân Y, đội Cụ Hồ. Mẹ sống giản dị, tiết kiệm, gương mẫu luôn hết lòng về công việc, tận tụy với người bệnh. Có lẽ vì vậy, suốt những năm công tác từ kháng chiến chống Pháp cho tới khi về bệnh viện Quân Y 108, mẹ luôn được tín nhiệm và bầu làm bí thư chi bộ Đảng ủy của bệnh viện.

Xem thêm  Bí Mật Đằng Sau Chân Dung Lịch Sử: Luật Sư Triệu Quốc Mạnh - Người Làm 'Tê Liệt' Cảnh Sát Sài Gòn Gia Định

Năm 1975, đất nước thống nhất, niềm vui chưa được bao lâu thì chiến tranh biên giới Tây Nam lại diễn ra lúc này. Bố tôi đang là phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông được giao nhiệm vụ phó tư lệnh chính trị mặt trận Campuchia trong suốt hơn 10 năm. Những năm 80, kinh tế nước ta rất khó khăn. Vừa chiến tranh biên giới Tây Nam, lại chiến tranh biên giới phía Bắc, cùng với lệnh cấm vận của Mỹ. Trong những năm Bố tôi ở Campuchia, mẹ ở nhà lo mọi việc trong gia đình. Tôi nhớ, mẹ cũng nuôi lợn trồng rau chất chiu để giảm bớt khó khăn trong cuộc sống. Mẹ là người luôn bao dung, quan tâm tới tất cả mọi người, không chỉ với chúng tôi mà cả đối với nội, ngoại, bạn bè, đồng chí. Ai cũng tôn trọng và quý mến mẹ. Tôi cũng nhận ra rằng mẹ hiền hậu, nhưng cũng thật mạnh mẽ trước những khó khăn, thách thức. Luôn là điểm tựa cho chúng tôi.

Khi mẹ nghỉ hưu, vốn là người trăm hoạt động năng nổ, các công việc xã hội, nên mẹ tham gia sôi nổi các công tác ở phường. Làm bí thư chi bộ, hội trưởng hội phụ nữ phường, hội cựu chiến binh, hội Chữ thập đỏ. Bằng lương hưu của mình, mẹ tiết kiệm để trợ giúp nuôi ba cháu mồ côi, cả bố lẫn mẹ ở phường. Từ khi các cháu còn nhỏ đến khi học hết phổ thông, đài truyền hình Hà Nội sau này đã quay lại những thước phim sống động ấy. Mẹ tôi làm những công việc này như một lẽ tự nhiên, như bản tính của người phụ nữ Việt Nam đôn hậu, thương yêu và đùm bọc những hoàn cảnh khó khăn. Nhân cách ấy, lối sống ấy, tấm lòng ngập tràn yêu thương ấy, đã ngấm vào hai chị em tôi như một bài học đạo đức về lẽ sống, làm người.

Trong dịp kỷ niệm 50 năm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ (mùng 0 tháng 5 năm 1954 – mùng 0 tháng 0 năm 2004), mẹ được chọn là người phụ nữ tiêu biểu, cựu chiến binh có thành tích xuất sắc trong hai cuộc khán chiến chống Pháp và chống Mỹ. Thủ tướng Phan Văn Khải lại đến nhà riêng để tặng hoa và chúc mừng mẹ. Giờ này, mẹ đã không còn nữa, nhưng những hình ảnh niềm tự hào về mẹ sẽ sống mãi trong lòng chúng tôi.

Câu chuyện về người mẹ thân yêu của mình đã tạo cho trung tướng Lê Thu Hà một ký ức đáng nhớ. Câu chuyện này đã đọc lại trong bạn những cảm xúc như thế nào? Hãy chia sẻ cảm nghĩ của bạn xuống phần bình luận phía cuối video và đừng quên đăng ký kênh để tiếp tục đón xem những số phát sóng tiếp theo của chân dung lịch sử. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Xin kính chào tạm biệt và hẹn gặp lại.

Blogthuvi.com