Chợ truyền thống và sự thay đổi trong thói quen mua sắm

Traditional Market - Image by Marianne Krohn from Pixabay

Trong thời đại công nghệ hiện đại, tiện lợi, tiết kiệm thời gian và tốc độ đã trở thành những yếu tố quan trọng hàng đầu trong cuộc sống. Điều này đã làm thay đổi thói quen mua sắm của người dân ở các đô thị lớn của Việt Nam, khiến cho mua sắm trực tuyến trở thành sự ưu tiên hàng đầu. Với việc mua sắm trực tuyến, người dùng có thể dễ dàng tìm kiếm sản phẩm, so sánh giá cả và tận hưởng các ưu đãi khuyến mãi.

Điều này đã khiến cho các khu chợ truyền thống đang chứng kiến sự suy giảm lượng lớn khách hàng, dẫn đến giảm doanh thu tới 80%. Liệu chợ truyền thống có biến mất trong tương lai?

Chợ truyền thống và sự thay đổi trong thói quen mua sắm
Chợ truyền thống và sự thay đổi trong thói quen mua sắm

Mua sắm trực tuyến – Lựa chọn hàng đầu của nhiều người tiêu dùng

Người tiêu dùng hiện nay, bao gồm cả giới trẻ và người lớn tuổi, đều thích mua hàng online. Trúc Ngọc, 24 tuổi, cho biết cô không thích đi chợ vì việc mặc cả và giá cả cao gấp 4 lần so với thực tế. Cô cho rằng việc đi chợ giống như tham gia vào trò chơi “Hãy chọn giá đúng”, nơi thách thức lớn nhất của người mua là đưa ra mức giá thấp nhất có thể. Ngược lại, mua sắm trực tuyến tại nhà mang lại cho cô sự tiện lợi khi có thể so sánh giá cả mà không sợ bị lừa. Ngoài ra, việc chờ đợi các đợt khuyến mãi và sử dụng mã giảm giá cũng giúp cô mua được nhiều sản phẩm với giá chỉ vài chục nghìn đồng, thấp hơn rất nhiều so với giá vài trăm nghìn đồng ở chợ truyền thống. Một lợi ích khác của việc mua sắm trực tuyến là hàng hóa được giao tận nhà và có chính sách đổi trả linh hoạt.

Ngay cả khi đại dịch COVID-19 bùng phát, nhiều người, như Thanh Thư 35 tuổi ở Hà Nội, đã bắt đầu mua hàng trực tuyến để giảm thiểu tiếp xúc với người khác nhằm phòng chống dịch. Nhưng dần dần, việc này trở thành thói quen do lợi ích từ chất lượng sản phẩm tốt và thực phẩm tươi ngon an toàn vệ sinh. Một điểm cộng nữa là việc các sản phẩm được liệt kê rõ ràng trong giỏ hàng cùng với tổng số tiền, giúp quản lý chi tiêu dễ dàng và không vượt quá ngân sách.

Xem thêm  TikTok: Phân tích cách mạng xã hội này thao túng người dùng như thế nào?

Thậm chí cả bà Phạm Hồng Hải, 55 tuổi, sống ở Hồ Chí Minh, sau khi được con trai hướng dẫn, cũng đã quen với việc mua sắm online. Thay vì phải thức dậy sớm và đi qua những con đường đông đúc để đến chợ, bà chỉ cần ở nhà sử dụng điện thoại để đặt hàng và chờ giao hàng. Bà chia sẻ rằng: “Tôi có thể mua mọi thứ từ thực phẩm sống đến đồ gia dụng và quần áo qua ứng dụng, rất tiện lợi và dễ dàng.”

Nguyên nhân khiến chợ truyền thống ế khách

Ông Nguyễn Mạnh Tấn, giám đốc marketing một công ty chuyên về nền tảng bán hàng online ở Hồ Chí Minh, giải thích rằng sau đại dịch COVID-19 đã có sự thay đổi đáng kể trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Trước đây, nhóm khách hàng chủ yếu mua sắm online là giới trẻ, và hiện nay nhóm khách hàng từ 40 đến 60 tuổi cũng bắt đầu tham gia mạnh mẽ. Theo báo cáo từ hệ thống đo lường Matric trong quý 3 năm 2023, các sàn thương mại điện tử đã chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể với doanh thu tăng 54% so với cùng kỳ năm trước, đạt đến 63.000 tỷ đồng. Cùng với sự gia tăng số lượng gian hàng online lên đến khoảng 443%, thị trường thương mại điện tử đang tăng trưởng mạnh mẽ.

Ông Tấn nhấn mạnh rằng sự phát triển của các sàn thương mại điện tử đã tạo ra một sự cạnh tranh mạnh mẽ với các chợ truyền thống. Lợi thế của sàn online là cung cấp nhiều loại sản phẩm đa dạng, các chương trình khuyến mãi lớn và sự tiện lợi khi mua hàng. Việc mua sắm qua điện thoại di động đã trở nên phổ biến, đặc biệt là với giới trẻ Việt Nam, nơi thời gian sử dụng điện thoại hàng tuần có thể lên đến 20 đến 25 giờ.

Xem thêm  LEGO: Hành trình trở thành đồ chơi lớn nhất thế giới

Báo cáo nghiên cứu do Ninja Van Group và DPD Group thực hiện vào tháng 7 năm 2022 với sự tham gia của 5000 người đến từ sáu nước Đông Nam Á đã phát hiện ra rằng Việt Nam có mức độ mua sắm trực tuyến cao nhất trong khu vực, trung bình mỗi người Việt Nam mua sắm online 104 lần mỗi năm, vượt trội so với Thái Lan (75 lần), Singapore và Philippines (cả hai đều là 58 lần). Các sản phẩm chủ yếu được mua bao gồm hàng tiêu dùng nhanh, quần áo và giày dép.

Phó giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long, Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu thị trường giá cả thuộc Bộ Tài chính, đã chỉ ra năm lý do chính dẫn đến sự thay đổi này trong thói quen mua sắm của người dân.

  • Đầu tiên, kinh tế đang hồi phục nhưng thu nhập của người dân giảm, khiến sức mua giảm theo.
  • Thứ hai, cơ sở vật chất của nhiều chợ không đáp ứng được nhu cầu. Một số nơi xuống cấp và không an toàn, trong khi một số khác lại không đảm bảo vệ sinh môi trường.
  • Thứ ba, chất lượng hàng hóa tại chợ không được đảm bảo.
  • Thứ tư, giá cả tại chợ thường không được niêm yết rõ ràng.
  • Cuối cùng, sự phát triển của các trung tâm thương mại và khu phức hợp, cùng với lợi ích từ việc mua sắm trực tuyến, đã khiến người dân có xu hướng chọn lựa phương thức này.

Tương lai của chợ truyền thống

Với tình hình hiện tại, các chợ truyền thống đang gặp nhiều khó khăn, nhiều khu vực trong các chợ này bị bỏ trống hoặc được sử dụng làm kho chứa hàng. Tiểu thương cho biết sức mua đã giảm trung bình từ 60 đến 70%. Thậm chí, các chợ truyền thống nổi tiếng như chợ Đồng Xuân Hàng Đào ở Hà Nội và chợ An Đông, chợ Xóm Củi Tân Bình ở thành phố Hồ Chí Minh đang đối mặt với khó khăn. Nếu tình hình không thay đổi, có thể các khu chợ này sẽ sớm biến mất.

Xem thêm  Vì Sao Người Do Thái Là Dân Tộc Thông Minh Và Giàu Có Nhất Thế Giới?

Tuy nhiên, Phó giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long khẳng định rằng chợ truyền thống vẫn sẽ tồn tại. Ông cho rằng ở những khu vực chưa phát triển, trung tâm thương mại và khu phức hợp, chợ truyền thống vẫn được ưu tiên sử dụng. Tuy nhiên, để chợ truyền thống có thể phát triển đồng thời với các loại hình kinh doanh khác, cần có sự thay đổi từ phía cơ quan chức năng, ban quản lý chợ và chính các tiểu thương. Chợ truyền thống cần được cải thiện về cơ sở vật chất, quản lý chất lượng hàng hóa, niêm yết giá bán rõ ràng và tạo thuận lợi cho khách hàng.

Với những lợi ích và tiện ích của mua sắm trực tuyến, như tiết kiệm thời gian, mua hàng tốt với giá rẻ, tránh lừa đảo và tận hưởng không gian mua sắm rộng lớn và tiện nghi, không có lý do gì để người tiêu dùng từ chối sử dụng. Tuy nhiên, việc phát triển chợ truyền thống cũng là một công việc quan trọng, để người dân không chỉ hoài niệm về quá khứ mà còn có thể tận hưởng những tiện ích của các dịch vụ truyền thống mới.

Câu hỏi thường gặp

  1. Tại sao mua sắm trực tuyến trở nên phổ biến hơn mua sắm ở chợ truyền thống?
  2. Có những lợi ích gì khi mua sắm trực tuyến?
  3. Tại sao các chợ truyền thống đang trải qua khó khăn?
  4. Có khả năng chợ truyền thống biến mất trong tương lai không?

Kết luận

Thói quen mua sắm của người dân ngày càng thay đổi, khi mua sắm trực tuyến trở thành lựa chọn hàng đầu. Điều này đã khiến cho các chợ truyền thống đang chứng kiến sự suy giảm khách hàng, dẫn đến giảm doanh thu. Tuy nhiên, với sự phát triển của các sàn thương mại điện tử, chợ truyền thống vẫn có thể tồn tại. Để chợ truyền thống phát triển, cần có sự thay đổi từ phía cơ quan chức năng, ban quản lý chợ và chính các tiểu thương. Trên thực tế, việc mua sắm trực tuyến và chợ truyền thống có thể tồn tại song song, nếu các chợ truyền thống cải thiện về cơ sở vật chất, quản lý chất lượng hàng hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng.